Dvije kile jedinstva za Rašidovih 240 miliona

Nedavno sam pročitao sjajnu rečenicu beogradskog novinara Veljka Lalića: Što je veća zastava na restoranu, veća je šansa da unutar restorana nema fiskalnog računa. Ta rečenica može da opiše kompletno Dodikovo srbovanje i pozivanje na svesrpsko jedinstvo, kazao je lider PDP-a Republike Srpske Igor Crnadak.

Jednokratna upotreba

Najbolji primjer tog poigravanja sa nacionalnim osjećanjima je, dodaje on, svesrpski sabor koji je održan prije dvije godine u Beogradu. Tada je rečeno da će drugi biti održan ove godine, ali to se nikada nije desilo.

- To je samo još jedan dokaz da se režim poigrava sa patriotskim osjećanjima naroda i zloupotrebljava ih. U dokumentima sa 1. Sabora piše da će se drugi održati 2026. godine u Republici Srpskoj. Ali, ništa od toga, još jedna stvar za jednokratnu upotrebu. Skinute su sankcije, pa svesrpsko jedinstvo nije više toliko važno, kazao je Crnadak.

Igor Crnadak: Sabor je najavljen, ali nije održan

Umjesto srpskog jedinstva na koje Dodik danima poziva, ističe Crnadak, treba govoriti o korupciji koja je okovala Republiku Srpsku. Pred svake izbore ista priča - ujedinjavanja oko srpskog jedinstva, poništavanje Suda i Tužilaštva BiH, referendum o nezavisnosti RS-a, a o korupciji niko nijedne jedine riječi.

Lider ReStarta Stefan Blagić kaže za Oslobođenje da je najveća afera SNSD-ove vlasti u proteklih nekoliko godina ona koja je vezana za Termoelektranu Ugljevik. On podsjeća da je Republika Srpska isplatila 240 miliona maraka ruskom oligarhu Rašidu Serdarovu za preduzeće Comsar energy RS.

Od 21. aprila većinski vlasnik CERS-a je GAS RES sa udjelom od 98,4 odsto, dok ostatak od 1,6 odsto drži Rudnik i termoelektrana (RiTE) Ugljevik. Upravo za potrebe najvećeg proizvođača struje u Republici Srpskoj kupljeno je preduzeće koje ima koncesiju za bogato eksploataciono polje Ugljevik istok 2, koje je nekada bilo u vlasništvu Republike Srpske.

Direktor preduzeća je Aleksandar Lozo. On je bez saglasnosti Skupštine i Nadzornog odbora ovog preduzeća potpisao ugovor o prenosu koncesije sa Comsara na RiTE Ugljevik. To je razljutilo Serdarova, koji je uputio pismo Vladi Republike Srpske i Ministarstvu energetike i rudarstva u kojem je tražio poništavanje potpisanog ugovora i podnošenje krivične prijave protiv prokuriste.

- Da je Vlada od Rašida Serdarova kupila mačka u džaku i da apsolutno nije jasno zašto mu je dato 240 miliona KM, pokazuju detalji iz Plana poslovanja od 2026. do 2028. godine. Prema tom planu, RiTE Ugljevik mora da uradi dopunski rudarski projekat za Ugljevik istok 2, studiju ekonomske opravdanosti eksploatacije uglja na tom ležištu, kao i studiju o procjeni uticaja eksploatacije uglja na tom ležištu na životnu sredinu. Na osnovu čega je ocijenjeno da Comsar Energy RS vrijedi 240 miliona ako tek treba da se radi studija ekonomske opravdanosti eksploatacije uglja na ležištu Ugljevik istok 2, pita Blagić.

Stefan Blagić: Serdarov i Viaduct su najveće afere

Druga najveća afera je, ističe on, ona koja se odnosi na dug Bosne i Hercegovine prema slovenačkom Viaductu. Od ugovora potpisanog 2004. godine, preko druge koncesije dodijeljene 2013, međunarodne arbitraže u Washingtonu i odluke teške 39,8 miliona evra, do blokade novca BHANSA, prijetnje imovini Centralne banke BiH i intervencije visokog predstavnika – slučaj Viaduct prerastao je iz poslovnog spora Republike Srpske sa slovenačkom kompanijom u jednu od najskupljih institucionalnih afera u postdejtonskoj BiH.

- Novac je na kraju isplaćen, ali pitanje ko će ga stvarno platiti, ostalo je otvoreno. Ko je odgovoran što je Republika Srpska od jednog hidroenergetskog projekta i koncesionog ugovora stigla do međunarodne arbitraže, pravosnažne obaveze i računa od više od stotinu miliona maraka, pita Blagić.

I prvi čovjek Liste za pravdu i red Nebojša Vukanović smatra da je posao koji je sa Serdarovim sklopila Vlada Republike Srpske najveća afera Dodikove vladavine u proteklih nekoliko godina. Rudnik i termoelektrana Ugljevik, kazao je on, najveći su proizvođač struje u sistemu i Holdingu Elektroprivrede Republike Srpske. Zbog štetnih ugovora, organizovane i sistematske pljačke, izvlačenja ogromnih suma novca, angažovanja privatnih dvorskih firmi bliskih vladajućoj partiji - sistem je doveden do ivice pucanja.

- Posebno je opasan i štetan ugovor koji je sklopljen sa Rašidom Serdarovim, kontroverznim biznismenom iz Rusije i bliskim prijateljem Milorada Dodika u čijem se blindiranom mercedesu vozika. Vlada je dala najbolji i najbogatiji rudnik uglja njegovoj kompaniji Comsar za gradnju novog bloka RiTE Ugljevik 3 koji nikada nije realizovan, rekao je Vukanović.

Dvorske firme

Rudari, odnosno radnici Rudnika i termoelektrane Ugljevik, otvoreno i javno svjedoče o pogubnim i štetnim poslovima i ugovorima, angažovanju dvorskih firmi, izmještanju rudnika, lošoj mehanizaciji, ali i mogućim posljedicama po RiTE Ugljevik i cijeli elektroenergetski sistem štetnih ugovora sklopljenim sa Serdarovim.

- Stanje u RiTE Ugljevik i cijeloj Elektroprivredi Republike Srpske i elektroenergetskom sistemu je veoma loše i, ukoliko se sistem ne oslobodi tiranije bahatih i neodgovornih, poput direktora Luke Petrovića koji je najodgovorniji za ovu situaciju, prenapregnuti sistem će da pukne, doživi sudbinu Robnih rezervi Srpske, preduzeća “Nikola Tesla” ili Farmalenda, poručio je Vukanović.