Postoje 3 tipa automatskog mjenjača: Mehaničari objašnjavaju koji je najbolji i po čemu se razlikuju
Mnogi vozači automatski mjenjač doživljavaju kao jednostavan sistem koji sam prebacuje brzine tokom vožnje. Ipak, iza oznake „automatik“ krije se nekoliko potpuno različitih tehnologija, koje isti zadatak obavljaju na različite načine.
Osnovna uloga svakog mjenjača jeste da uskladi rad motora sa brzinom kretanja vozila. Bez njega bi motor pri većim brzinama radio pod velikim opterećenjem, dok bi pri sporoj vožnji bio trom i neefikasan.
Danas se u automobilima najčešće sreću tri vrste automatskih mjenjača: klasični automatik sa pretvaračem obrtnog momenta, mjenjač sa dvostrukim kvačilom i CVT mjenjač. Iako svi prenose snagu motora na točkove, razlika u njihovom radu značajno utiče na osjećaj u vožnji, potrošnju i udobnost.
Klasični automatik sa pretvaračem obrtnog momenta
Najpoznatiji tip automatskog mjenjača je klasični automatik sa hidrodinamičkim pretvaračem obrtnog momenta. Umjesto klasičnog kvačila, ovaj sistem koristi ulje za prenos snage između motora i mjenjača.
Njegova najveća prednost je uglađenost. Automobil se lagano pokreće, promjene stepena prenosa su mekane, a vožnja u gradskoj gužvi znatno je udobnija. Vozilo može da stoji u režimu „D“ dok vozač drži kočnicu, a čim je otpusti, automobil se polako pokreće.
Savremeni klasični automatski mjenjači imaju više stepena prenosa i sistem zaključavanja pretvarača, što smanjuje gubitke snage i poboljšava potrošnju goriva. Zbog toga se ovaj tip mjenjača danas smatra jednim od najboljih izbora za svakodnevnu vožnju.
Mjenjač sa dvostrukim kvačilom
Drugi čest tip je mjenjač sa dvostrukim kvačilom, poznat kao DSG, DCT ili pod drugim oznakama, u zavisnosti od proizvođača. Ovaj sistem koristi dva kvačila, odnosno jedno za parne, a drugo za neparne stepene prenosa.
Prednost ovakvog rješenja je veoma brzo mijenjanje brzina. Dok je jedna brzina aktivna, sljedeća je već pripremljena, pa mjenjač može gotovo trenutno da prebaci stepen prenosa. Zbog toga se često koristi u snažnijim i sportskim automobilima.
Ipak, u gradskoj vožnji, posebno pri malim brzinama, ovaj tip mjenjača može biti manje uglađen od klasičnog automatika. Vozači ponekad mogu osjetiti blago trzanje, neodlučnost pri kretanju ili manje prirodno ponašanje u kolonama.
CVT mjenjač bez klasičnih brzina
Treći tip je CVT mjenjač, koji se od prethodna dva razlikuje po tome što nema klasične stepene prenosa. Umjesto zupčanika, najčešće koristi sistem remenica koje mijenjaju prečnik i tako kontinuirano prilagođavaju prenosni odnos.
To znači da motor može da radi u optimalnom opsegu obrtaja, što može donijeti nižu potrošnju goriva i veoma glatku vožnju. Kod CVT mjenjača nema klasičnog osjećaja prebacivanja brzina, jer se prenos mijenja neprekidno.
Međutim, mnogim vozačima ne odgovara način na koji CVT ubrzava. Pri jačem pritisku na gas motor može zadržavati visoke obrtaje dok vozilo postepeno dobija brzinu, pa se stvara utisak da automobil „urla“, iako sistem radi normalno.
Koji automatski mjenjač je najbolji?
Ne postoji jedan automatski mjenjač koji je najbolji za sve vozače. Izbor zavisi od toga šta se od automobila očekuje.
Klasični automatik sa pretvaračem obrtnog momenta najčešće je najbolji izbor za udobnu svakodnevnu vožnju, posebno u gradu i na dužim relacijama. Mjenjač sa dvostrukim kvačilom odgovara vozačima koji žele brže reakcije i sportskiji osjećaj. CVT je dobar izbor za one kojima su važni mirna vožnja i niža potrošnja.
Zato oznaka „automatik“ ne znači isto kod svakog automobila. Tehnologija koja se nalazi ispod te oznake direktno utiče na ponašanje vozila, troškove održavanja i osjećaj za volanom.
