Evropska klauzula u BiH

Promjene geopolitičkih kretanja u Evropi i svijetu, kao i stalna kriza u unutrašnjem razvoju Bosne i Hercegovine uslovljena nepostojanjem konsenzusa o državnom razvoju BiH, nameću nove momente u oblikovanju uloge međunarodne zajednice. Bosna i Hercegovina je u odvijanju evropskog integracijskog procesa došla do otvaranja pregovora za članstvo u Evropskoj uniji. Članstvo u EU za BiH i njene građane predstavlja strateški cilj. Nužno je na istorijskom interesu građana za članstvo njihove zemlje i države u Evropsku uniju graditi ulogu visokog predstavnika međunarodne zajednice (OHR) i specijalnog predstavnika Evropske unije u narednoj deceniji društvenog razvoja države Bosne i Hercegovine.

Jedno od glavnih pitanja je kako učiniti stabilnim proces upravljanja integracijom Bosne i Hercegovine u Evropsku uniju. U parlamentarnoj demokratiji, kakva se razvija u BiH u proteklih 30 godina izgradnje mira, nije se oblikovala i ustalila parlamentarna većina kao ustavni oblik upravljanja državnim razvojem u četverogodišnjem mandatu Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine. Umjesto uspostave koalicionog sporazuma, nakon provedenih parlamentarnih izbora, vršenju vlasti se pristupa na dogovoru stranaka o partnerskim odnosima. To u pravilu izvršnu vlast čini nestabilnom.

Da bi se imao konsenzus vladajućih stranaka u vršenju vlasti, potreban je jasan i čvrst koalicioni sporazum između stranaka koje su dobile najviše izbornog povjerenja građana. Osnova za koalicioni sporazum data je u istorijskom interesu građana da Bosna i Hercegovina postane članica Evropske unije. U vremenu provođenja pregovora o članstvu BiH u EU konsenzualnu osnovu za sporazumno vršenje vlasti čine reforme koje valja izvesti do poziva za članstvo u Evropskoj uniji. Zapravo, to je Reformska agenda za postizanje članstva BiH u EU. Tu agendu mogu kreirati i nametnuti visoki predstavnik međunarodne zajednice i specijalni predstavnik EU kako bi postala programska osnova parlamentarne većine za vršenje vlasti. Na ovaj način bi se oblikovala jedinstvena reformska agenda kako za visokog predstavnika međunarodne zajednice tako i za specijalnog predstavnika EU i Parlamentarnu skupštinu Bosne i Hercegovine.

Uz rješavanje pitanja koalicione osnove za vršenje vlasti parlamentarne većine nužno je osigurati da se u povezanosti djelovanja visokog predstavnika međunarodne zajednice i specijalnog predstavnika EU oblikuje evropska klauzula. Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine je dobila ustavno-institucionalnu pretpostavku da ubrzano donosi zakone kojim se preuzima evropska pravna stečevina. Novi način djelovanja visokog predstavnika međunarodne zajednice i specijalnog predstavnika Evropske unije u punoj povezanosti sa Parlamentarnom skupštinom treba dobiti podršku Upravnog odbora Vijeća za implementaciju mira.

Upravni odbor Vijeća za implementaciju mira bi u promijenjenim geopolitičkim kretanjima i opasnostima za mir mogao usvojiti i preporuke na osnovu kojih bi visoki predstavnik međunarodne zajednice zajedno sa specijalnim predstavnikom Evropske unije mogao izricati mjere isključivanja iz javnog života nosilaca javnih funkcija koji destruiraju provođenje Dejtonskog mirovnog sporazuma i donošenje zakona na osnovu kojih se ispunjavaju uslovi za članstvo Bosne i Hercegovine u Evropskoj uniji.