“Noćne ptice” su pod većim rizikom za svoje srce

Ljudi srednje i starije životne dobi koji su prirodno aktivniji u večernjim satima mogli bi imati lošije kardiovaskularno zdravlje u poređenju s onima bez izražene jutarnje ili večernje sklonosti, pokazuje novo istraživanje objavljeno u Journal of the American Heart Association. Ovaj nepovoljan obrazac posebno je izražen kod žena.

Studija se temelji na analizi podataka više od 300.000 učesnika UK Biobanka, prosječne starosti 57 godina. Istraživači su ispitivali povezanost hronotipa - prirodne sklonosti prema ranijem ili kasnijem ritmu spavanja i budnosti - s kardiovaskularnim zdravljem. Oko 8% ispitanika izjasnilo se kao “definitivno večernji tip”, dok je 24% sebe opisalo kao “jutarnje tipove”. Većina je pripadala intermedijarnoj grupi.

Zdravlje srca procjenjivano je prema Life’s Essential 8™ metrikama Američkog udruženja za srce, koje obuhvataju ishranu, fizičku aktivnost, pušenje, san, tjelesnu težinu, krvni pritisak, holesterol i šećer u krvi.

Rezultati su pokazali da su večernji tipovi imali 79% veću vjerovatnoću lošeg ukupnog kardiovaskularnog skora u odnosu na intermedijarne učesnike, kao i 16% veći rizik od srčanog ili moždanog udara tokom prosječnog praćenja od 14 godina. Povezanost je bila snažnija kod žena nego kod muškaraca. Veći dio povećanog rizika objašnjen je nezdravim navikama, naročito pušenjem i nedovoljnim snom.

Večernji tipovi često doživljavaju cirkadijalnu neusklađenost, jer njihov unutrašnji biološki sat ne odgovara prirodnom ciklusu dana i noći. Zbog toga su skloniji ponašanjima koja negativno utiču na zdravlje srca.

Veći dio rizika je djelimično posljedica promjenjivih navika, poput pušenja i sna. To znači da večernji tipovi imaju realne mogućnosti da unaprijede svoje kardiovaskularno zdravlje.

Autori naglašavaju da je važno uzeti u obzir ograničenja studije: većina učesnika bila je bijele rase i zdravija od opće populacije, a hronotip je procijenjen samo jednom, na osnovu samoprijave.