Tarantinova božanstvena osveta

Veliki Quentin Tarantino jednom prilikom je izjavio da je “Kill Bill” (Ubiti Billa, 2004) film za koji je rođen da ga snimi, “Inglorious Basterds” (Nemilosrdni gadovi, 2009) njegovo remek-djelo, a “Once Upon a Time... in Hollywood” (Bilo jednom... u Hollywoodu, 2019) njemu njegov najdraži film. Podijelivši film “Kill Bill” na dva dijela Vol. 1 i Vol. 2 i(li) posmatrajući sve kao jedan film nazvan “Kill Bill: The Whole Bloody Affair” (Ubiti Billa: Cijela krvava priča), koji je sada 22 godine od premijere dospio pred gledatelje u integralnoj prvobitno zamišljenoj verziji u trajanju od četiri sata i 13 minuta, Tarantino se u prvom oslonio na baštinu japanskih samurajskih i hongkonških kung-fu filmova, dok je u drugom odao počast majstorima spaghetti westerna, dvojici Sergija – Leoneu i Corbucciju.

Zanatski aspekt filma

Mnogi kritičari su “Kill Bill” okarakterisali kao puki omaž svjetskoj kinematografiji, ali bi bilo fer reći da je Tarantino odao počast svim autorima koji su inspirisali njegov rad i njegovu viziju filmske umjetnosti. Sam Tarantino je sa svojim četvrtim filmom odlučio testirati granice svog talenta, pri tome ne misleći na filmsku naraciju kroz scenarij, dijaloge i replike, koji su još od “Reservoir Dogs” (Ulični psi, 1992) postali njegov trademark, već zanatski aspekt filma u kojem će i više nego uspješno riješiti mizanscen, kadriranje te koreografije borbi. Nakon što je snimio svoj treći film, “Jackie Brown” (1997), kao celuloidnu adaptaciju djela “Rum Punch” američkog spisatelja Elmorea Leonarda, mišljenja su bila podijeljena, kako kritičara tako i publike.

Majstorsko ostvarenje velikog reditelja/

Neki su smatrali kako je to djelo koje pokazuje koliko je sam Tarantino sazrio i kako je stiglo i prije nego što je trebalo po izvjesnom toku dešavanja stvari u prirodi i filmskom svijetu, dok su drugi opet bili dosta rezervisani i govorili kako je Quentin trebao ostati vjeran samom sebi i raditi originalne priče. Jer, iako samo sa dva filma na kontu (“Reservoir Dogs” i “Pulp Fiction”), imao je izgrađenu autorsku crtu. Tarantino je, napravivši pauzu od šest godina, osmislio priču o osveti u kojoj je iskombinovao sve silne stilove, nadrealne priče iz gangsterskog podzemlja, hentai mangu (gotovo pa savršeno konstruisani animirani segment u sklopu igrane forme), omaž samurajskim filmovima, hongkonški kung-fu, elemente horora, spaghetti western, istočnjačku filozofiju, priču o porodici, svojevrsnu romantičnu priču, sve umotano u pop-kulturu i klasičnu literaturu.

Spomenuvši klasičnu literaturu, mnogi su špekulisali o tome da između Tarantinovog filma i “Božanstvene komedije” Dantea Alighierija postoji snažna veza. “Cijela krvava priča” rez je koji Q. T. ima na umu kada misli na filmske entuzijaste koji bi u kinu sjedili puna četiri sata i gledali njegov film u jednom komadu u kojem bi njegov prvi dio (Japan) predstavljao krugove pakla koje Beatrix (Uma Thurman), poput Dantea u “Božanstvenoj komediji” u potrazi za Beatrice, prolazi na putu ka osveti i potrazi za Billom (David Carradine). Iz te perspektive, njegov drugi dio je strukturiran kroz dvije cjeline: čistilište kao El Paso i raj kao Meksiko.

Kamera Roberta Richardsona, Quentinovog “kućnog snimatelja“ prvo je kinetički razigrana, onda, prema eksplicitnim zahtjevima reditelja, fokusirana na detalje, leoneovske krupne kadrove i totale očiju. A sve to per-fek-tno usklađeno hipnotičkim montažerskim skokovima Sally Menke, između totala i krupnih kadrova očiju – ogledala duše – i ruku u kojima se nalazi katana, praćenih muzikom velikog Ennia Morriconea (“The Good, The Bad and The Ugly“), ali i po prvi put za neki Tarantinov film komponovanoj originalnoj muzici (RZA i Robert Rodriguez). Sve u svemu, “Kill Bill“ je definitivno mnogo više od osvetničkog filma.

Lik glavne protagonistkinje osmislili su Uma i Quentin, vjerovatno još od prvog susreta na setu rediteljevog drugog filma “Pulp Fiction”, u kojem je Umina Mia Wallace pričala o pilotu TV serije u kojoj je glumila opasnu i ubitačnu članicu tima asasina, a za koju u Tarantinovom filmskom univerzumu odgovara opis pozadinske priče “Kill Bill”.

Mnogo prije nego što će nas moderni Hollywood početi zatrpavati onim što Scorsese naziva vožnjama u lunaparkovima, pri čemu mag srebrenog platna misli na superherojske filmove Marvelovog i(li) DC-jevog stripovsko-kinematografskog univerzuma, Quentin Tarantino je još sa svojim prvim scenarističkim, a potom i rediteljskim izražajem počeo graditi svoj sopstveni univerzum žanrovski preporođene tematike u kojem vlada alternativna historija. Ta teorija se počela raščlanjivati od njegovog ostvarenja “Inglorious Basterds” (2009), u kojem grupa židovskih komandosa ubije Adolfa Hitlera u kinu, čime Drugi svjetski rat završava 1944, a ne 1945. Dalje se mogu uporediti detalji iz svih njegovih ranijih i kasnijih filmova, kako onih što je napisao tako i onih što je režirao.

Uma Thurman kao zaštitni znak filma/

Amalgam žanrova

Primjeri toga su poveznice između lika Bear Jewa (Eli Roth) iz “Inglorious Basterds” koji je otac filmskog producenta Leeja Donowitza (Saul Rubinek) iz filma “True Romance” (koji slovi za Tarantinov prvi napisani scenarij i jedno od najboljih ostvarenja Tonyja Scotta); Vincent Vega (John Travolta) iz “Pulp Fictiona” je brat Vica Vege (Michael Madsen) iz “Reservoir Dogsa”, a Mr. White (Harvey Keitel) iz istog filma je radio sa Alabamom (Patricia Arquette) iz “True Romancea”; u “Oslobođenom Djangu” postoji poveznica sa “Pulp Fictionom”, u sceni u kojoj Django (Jamie Foxx) treba da upuca odmetnika koji se, kako stoji na potjernici, zove Ludi Craig Coons, po svoj prilici je predak poručnika Coonsa (Christopher Walken) iz “Pulpa”; u “The Hateful Eight” također jedan od likova koji igra Tim Roth dijeli prezime sa likom Michaela Fassbendera, poručnikom Hicoxom iz “Nemilosrdnih gadova”; te kao šlag na tortu, prepoznavanje prezimena sa nadgrobne ploče – Schultz, ispod koje je Uminoj Beatrix priređen teksaški sprovod (zakopana živa), kao prezimena lika dr. Kinga Schultza u Oscarom nagrađenoj izvedbi Christopha Waltza iz filma “Django Unchained”.

U biti, Quentinov “Kill Bill: The Whole Bloody Affair” predstavlja amalgam žanrova te je film u čijem se samom izrazu prepoznaju tri elementa svakog kvalitetnog filmskog ostvarenja: autorski scenarij dobre priče i zapleta, zanatska režija i uvjerljiva gluma.