Rusi traže novac nazad: Pokrenut spor oko 300 milijardi dolara
Ilustracija/ Centralna banka Rusije
Tužba je podnesena Općem sudu Evropske unije u Luksemburgu, a odnosi se na odluku iz decembra 2025. godine kojom je zamrzavanje te imovine produženo na neodređeno vrijeme.
Prema procjenama ruske centralne banke, zapadne države zamrznule su oko 300 milijardi dolara ruskih državnih sredstava nakon početka rata u Ukrajini. Većina tog novca nalazi se u Evropi, a čuva se u belgijskom finansijskom depozitaru Euroclear.
Ruska strana već je prošlog decembra pokrenula i postupak pred sudom u Moskvi, tražeći od Eurocleara odštetu od 230 milijardi dolara. Taj zahtjev predstavlja odgovor na dugotrajno zamrzavanje imovine, ali i na ranije prijedloge zapadnih država da se dio tog novca zaplijeni i iskoristi za finansiranje obnove Ukrajine.
U saopćenju ruske centralne banke navodi se da je odluka Evropske unije donesena uz, kako tvrde, „ozbiljne proceduralne povrede“. Ističu da je odluka o produženju zamrzavanja donesena većinom glasova, a ne jednoglasno, što je prema njihovom tumačenju obaveza prema zakonodavstvu EU.
Izvor blizak ruskoj centralnoj banci rekao je da su upravo te navodne proceduralne nepravilnosti u središtu tužbe podnesene sudu u Luksemburgu.
S druge strane, u dokumentu Evropske unije o zamrzavanju imovine, objavljenom 12. decembra, navodi se da Rusija nema pravo pokretati pravne postupke pred sudovima EU u vezi s ovom odlukom.
Ruska centralna banka tvrdi da takav pristup predstavlja kršenje osnovnih pravnih principa. U saopćenju navode da uredba Evropske unije krši pravo na pristup pravosuđu, pravo na nepovredivost imovine, kao i princip suverenog imuniteta država i njihovih centralnih banaka, koji je, kako tvrde, zagarantovan međunarodnim pravom i pravnim okvirom Evropske unije.
Spor bi mogao imati velike finansijske i političke posljedice jer se radi o jednoj od najvećih zamrznutih državnih imovina u savremenim međunarodnim odnosima.
