Sarajevo na urbanim teorijama Evrope

Sarajevo je nekada važilo za grad koji je po razvoju u stopu pratio metropole Evrope, a danas kao da je zastao u nekom vremenu i vrti nagomilane probleme oko svoje ose. Zanemarivanje struke nas skupo košta, ne finansijski, već kvalitetom života.

Gradnja bez plana

Prve puteve sarajevska kotlina dobila je još u vrijeme Rimskog carstva, mostove koji su se i do danas zadržali u XV vijeku, a električni tramvaj među prvima u svijetu. Danas nam razvoj infrastrukture kasni bar 30 godina i pri tome luta bez održivih rješenja.

- Ovaj naš prilaz do grada, pa, ljudi, mi nemamo ulaz u grad, mi se preko Vogošće vozimo, ukazao je na jedan od problema u saobraćaju arhitekta Amir Vuk Zec i dodao da brže stigne od Zenice do Sarajeva, nego nekad od Vogošće do centra glavnog grada.

Da osnova svih problema saobraćajne infrastrukture u Sarajevu leži u činjenicama da se rekonstrukcije i gradnja izvode mnogo duže nego što je planirano, parcijalno i bez adekvatnih planova, ističe Drago Ezgeta, profesor Fakulteta za saobraćaj i komunikacije UNSA.

- Problem je što se cjelovito ne planira i ne provodi do kraja, tvrdi profesor Ezgeta, te pojašnjava da parcijalni pristupi ne rješavaju probleme, nego ih samo premještaju sa jedne lokacije na drugu.

Kao primjere toga navodi transverzale koje se grade i po dvadeset godina, kao i spajanje prve transverzale kod Željezničke stanice, za koje smatra da će stvoriti veliki pritisak na grad.

Parcijalni pristup problemima i pokušaji lokalnih vlasti da se oni riješe bez krupnog plana u određenom vremenskom roku, imaju za posljedicu to da smo zapeli usred ničega.

- Mi smo, nažalost, danas u jednom vrlo specifičnom periodu, gdje tek vršimo fizičku transformaciju prometnog i transportnog sustava, naveo je Ezgeta i pojasnio da je razvoj informacijsko-komunikacijskih tehnologija u razvijenom svijetu već prilagodio fizičku infrastrukturu potrebnim kapacitetima i sad se vrši integracija informacijsko-komunikacijskih tehnologija koje tu infrastrukturu bolje koriste, bolje upravljaju i bolje planiraju.

Stotinama godina u Sarajevu se gradilo i obnavljalo, a onda su došla vremena da se pametni za mišljenje ne pitaju.

- Sve što je sada na ovoj zaobilaznici, što tranzitira kroz Sarajevo, što ulazi u grad, vrši pritisak na saobraćaj Sarajeva, navela je primjer Vlasta Žuljić, arhitektica, urbanistica i profesorica.

Prema njenom mišljenju, obilaznica Sarajeva koja ide po Trebeviću nije obilaznica, nego gradska saobraćajnica, a obilaznica treba da ide na suprotnoj strani preko Huma, preko dijela Starog Grada, te da kroz tunel izađe na istok.

Planiranje bi značilo pitati i poslušati struku, a taj pristup nadležni svjesno zaobilaze.

- Na taj autoput u Sarajevo se ulazi na dva mjesta i grad je praktično kao urbana zona okačen na ovu brzu saobraćajnicu, konstatovala je Žuljić i naglasila da sve što se dešava mimo grada, prolazi tom cestom, a ono što ulazi u grad, oslanja se na dva priključka.

Hljeba i igara

I tu nije kraj problema u saobraćaju. Pješaci zapinju po trotoarima, sudaraju se sa biciklistima i vozačima romobila.

- Pogledajte samo na šta liči onaj trotoar u opštini Stari Grad. Oni su sad imali proslavu opštine i, umjesto da su popravili trotoar, oni su napravili veliku binu, bilo je hljeba i igara za čitav grad što košta para, to su budžetske pare, naveo je još jedan primjer Srđa Hrisafović, arhitekta.

Postavlja pitanje: Zašto ne uložiti novac u pametnije stvari, kao što je popravak trotoara ili neke fasade?

Uglavnom, slika glavnog grada Bosne i Hercegovine je takva da, gdje god da zagrebemo, naiđemo na iste naslage problema: Stari su trideset i više godina, novac koji narod izdvaja za njihovo rješavanje ne dolazi tamo gdje treba, a politike koje ignorišu mišljenje struke, donose labava rješenja koja prepoznajemo po obrušenim betonskim blokovima, zapuštenom izgledu korita Miljacke, saobraćajnim kolapsima i visokom koncentracijom zagađenog zraka. I tako od izbora do izbora.