Genocid u Srebrenici je dokazan i osuđen: Pred MKSJ-om i Mehanizmom izrečeno je pet doživotnih kazni zatvora
Međunarodni rezidualni mehanizam za krivične sudove pokrenuo je 2019. u partnerstvu sa EU Program Mehanizma za informisanje (PMI) zajednica pogođenih sukobima, s ciljem da doprinese procesu tranzicione pravde i jačanju vladavine prava. Svake godine Mehanizam i PMI obilježavaju godišnjicu genocida u Srebrenici, a ovogodišnja kampanja na društvenim mrežama traje od 5. do 11. jula.
Plan i provedba
”Mehanizam odaje počast žrtvama i preživjelima tih užasnih događaja i sjeća se svih onih koji su patili i još pate. PMI je postavio online izložbu Srebrenica - Hronologija jednog genocida, u kojoj posjetitelje vodi kroz događaje koji su se odigrali u Srebrenici i oko nje jula 1995. Kroz svjedočenja preživjelih, ali i insajdera iz vojnih struktura bosanskih Srba, izložba objašnjava kako je genocid planiran i kako je proveden u djelo”, piše na Instagramu Mehanizma.
Za zločine u Srebrenici pred MKSJ-om i Mehanizmom osuđeno je 16 osoba. Vujadin Popović, potpukovnik i pomoćnik načelnika za bezbjednost u Drinskom korpusu VRS-a, Ljubiša Beara, pukovnik i načelnik za bezbjednost Glavnog štaba VRS-a, Zdravko Tolimir, pomoćnik komandanta za obavještajno-bezbjednosne poslove GŠ VRS-a, osuđeni su na doživotne kazne zatvora za genocid, udruživanje radi vršenja genocida, zločine protiv čovječnosti i kršenja zakona ili običaja ratovanja.
Ratko Mladić, generalpukovnik, komandant GŠ VRS-a, osuđen je na doživotni zatvor za genocid i progon, istrebljivanje, ubistvo i nečovječno djelo prisilnog premještanja sa područja Srebrenice tokom 1995, za progon, istrebljivanje, ubistvo, deportaciju i nečovječno djelo prisilnog premještanja u opštinama širom BiH, za ubistvo, terorisanje i protivpravne napade na civile u Sarajevu, kao i za uzimanje pripadnika UN-a kao talaca. Vijeće je utvrdilo da je Mladić počinio zločine učešćem i doprinosom u četiri UZP-a.
Radislav Krstić, načelnik štaba/zamjenik komandanta, kasnije komandant Drinskog korpusa VRS-a, te Drago Nikolić, potporučnik i načelnik bezbjednosti u Zvorničkoj brigadi VRS-a, osuđeni su na po 35 godina zatvora za pomaganje i podržavanje genocida, zločine protiv čovječnosti i kršenja zakona ili običaja ratovanja.
Radivoje Miletić, načelnik Odjeljenja za operativno-nastavne poslove GŠ VRS-a, osuđen je na 18 godina zatvora za zločine protiv čovječnosti i kršenja zakona ili običaja ratovanja. Za iste zločine osuđeni su i Ljubomir Borovčanin, zamjenik komandanta specijalne brigade policije MUP-a RS-a, kasnije komandant združenih snaga jedinica MUP-a (17 godina), te Vinko Pandurević, potpukovnik i komandant Zvorničke brigade Drinskog korpusa VRS-a (13 godina). Milan Gvero, pomoćnik komandanta za moral, pravna i vjerska pitanja GŠ VRS-a, dobio je pet godina zatvora za zločine protiv čovječnosti.
Vidoje Blagojević, komandant Bratunačke brigade VRS-a, osuđen je na 15 godina zatvora za pomaganje i podržavanje ubistva, progona na političkoj, rasnoj i vjerskoj osnovi i nečovječnih djela. Za iste zločine, te istrebljenja, Dragan Jokić, načelnik inžinjerije Zvorničke brigade, osuđen je na 9 godina.
Tri priznanja
Dražen Erdemović, vojnik VRS-a, osuđen je na pet godina zatvora za strijeljanja i ubistva u Pilici. Momir Nikolić, od jula 1995. pomoćnik komandanta Bratunačke brigade VRS-a, osuđen je na 20 godina zatvora za progone na političkoj, rasnoj i vjerskoj osnovi. Za iste zločine na 17 godina zatvora osuđen je i Dragan Obrenović, načelnik štaba i zamjenik komandanta prve Zvorničke pješadijske brigade Drinskog korpusa VRS-a, te v. d. komandanta ZPB-a. Sva trojica su priznala krivicu.
Momčilo Perišić, načelnik Generalštaba Vojske Jugoslavije, oslobođen je krivice, dok je Slobodan Milošević, bivši predsjednik Srbije i SRJ, preminuo prije izricanja presude. Predmet u slučaju Jovica Stanišić, načelnik DB MUP-a Srbije, i Franko Simatović, zaposlenik u Drugoj upravi DB-a, nalazi se u predžalbenom postupku nakon što su osuđeni na po 12 godina zatvora.
