Svi kontinenti na Zemlji se pomjeraju, ali koji to rade najbrže: I gdje idu?
Kontinenti na Zemlji nisu nepokretni, iako se to u svakodnevnom životu ne primjećuje. Sve tektonske ploče stalno se kreću, ali ne jednakom brzinom. Među njima se posebno izdvaja Australija, koja se pomjera brže od svih ostalih kontinenata.
Australija se nalazi na tektonskoj ploči koja se pomjera prosječnom brzinom od oko sedam centimetara godišnje, što je približno brzini rasta kose i noktiju. Za poređenje, prosječna brzina kretanja kopnenih masa na Zemlji iznosi oko 1,5 centimetara godišnje. Zbog toga se australijski kontinent smatra najbrže pokretnim na planeti, pri čemu se kontinuirano pomjera prema sjeveru.
Preciznije govoreći, riječ je o Indo australskoj tektonskoj ploči, koja obuhvata kopnenu Australiju i Tasmaniju, kao i dijelove Nove Gvineje, Novog Zelanda i Indijskog okeana. Dugoročno gledano, kroz desetine miliona godina, postoji mogućnost da se ova ploča sudari s donjim dijelom Euroazijske ploče u području jugoistočne Azije i Kine. Takav sudar mogao bi dovesti do formiranja nove kontinentalne cjeline koju neki naučnici nazivaju Australazija.
Ovakvi procesi nisu nepoznati u historiji planete. Prije oko 200 miliona godina Australija je bila dio superkontinenta Gondvane, koji je zauzimao veći dio južne hemisfere. U tom periodu Afrička, Antarktička, Indo australska i Južnoamerička ploča bile su povezane u jednu cjelinu, dok su se Evropa, Azija i Sjeverna Amerika nalazile u sklopu drugog superkontinenta na sjevernoj hemisferi.
Iako se kretanje tektonskih ploča odvija izuzetno sporo, Zemljina površina je stalno u promjeni. Ploče se sudaraju, razmiču i klize jedna pored druge, zbog čega se planeta može zamisliti kao ispucala površina na sporom pokretnom traku. Te promjene su prespore da bi ih ljudi osjetili, ali su stalne.
Ovo kretanje, iako sporo u ljudskim okvirima, ima praktične posljedice. Satelitski sistemi za određivanje lokacije, poput GPS-a i drugih globalnih navigacijskih sistema, oslanjaju se na fiksne koordinate, dok se kopno ispod njih neprestano pomjera. Vremenom dolazi do razlike između stvarnog položaja na terenu i onoga što prikazuju digitalne mape.
Australija je do 2017. godine koristila koordinatni sistem iz 1994. godine. Tokom 23 godine, zbog pomjeranja tektonske ploče, razlika između stvarne i službene lokacije narasla je na oko 1,6 metara. Zbog toga je bilo neophodno ažurirati sistem, čime je Australija službeno pomjerena za oko 1,8 metara prema sjeveroistoku.
